ชื่อเรื่อง/โครงการวิจัย

ปัญหาการบังคับโทษศึกษากรณี การใช้แรงงานผู้ต้องขัง

หน่วยงาน/ผู้วิจัย

พรวิไล อุ้ยดำรงธรรม

ปีที่เผยแพร่

2566

แหล่งสืบค้น

หมวดหมู่หัวข้องานวิจัย

ด้านการพัฒนาผู้ต้องขัง

ประเภท

ดุษฎีนิพนธ์

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์

ศึกษาแนวคิดการใช้แรงงานของผู้ต้องขังในขณะต้องโทษและการคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องขังในการจ้างงาน ปัญหากฎหมายที่กำหนดแนวทางบังคับโทษ กรณีการใช้แรงงานของผู้ต้องขังในขณะรับโทษของประเทศไทยและต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา เครือรัฐออสเตรเลีย และสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และเสนอแนวทางในการคุ้มครองการใช้แรงงานผู้ต้องขังประเทศไทยให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

ผลการศึกษาพบว่า

การทำงานของผู้ต้องขังพัฒนาไปสู่การจ้างแรงงานกับผู้ประกอบการภายนอก รวมถึงนิคมอุตสาหกรรมต่าง ๆ ไม่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ ข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำแห่งองค์การสหประชาชาติในการปฏิบัติปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ซึ่งการทำสัญญาจ้างเกิดจากการทำสัญญาระหว่างกรมราชทัณฑ์กับบุคคลภายนอกเรือนจำหรือสถานประกอบการ มีการกำหนดลักษณะงานระยะเวลาการทำงานการปฏิบัติตน การประกันอุบัติเหตุ การจ่ายเงินรางวัลปันผล อีกทั้ง การทำงานของผู้ต้องขังเป็นการทำงานตามคำสั่งของเรือนจำหรือทัณฑสถานตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ.2560 ลักษณะดังกล่าว ไม่ใช่การจ้างแรงงานตามสัญญาจ้างที่ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ดังเช่นแรงงานทั่วไป เมื่อผู้ต้องขังอยู่ในความดูแลของกรมราชทัณฑ์ ในการทำสัญญาจ้างที่ตกลงกับบุคคลภายนอก

ข้อเสนอแนะ

ควรแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา มาตรา50/1 พระราชบัญญัติราชทัณฑ์พ.ศ.2560 ส่วนสิทธิการทำงานของผู้ต้องขังมีบทบัญญัติอย่างเคร่งครัดในการปฏิบัติงานของผู้ต้องขังภายใต้คำสั่งของเจ้าพนักงานทำให้ผู้ต้องขังไม่อาจใช้สิทธิเลือกการทำงานที่ตนเองต้องการทำงานได้ ไม่สอดคล้องกับการใช้แรงงานตามหลักสากลและควรแก้ไขเพิ่มเติมสิทธิและหน้าที่การทำงานของผู้ต้องขังที่กำหนดไว้ตามพระราชบัญญัติราชทัณฑ์พ.ศ.2560 ในการจ่ายค่าตอบแทนการทำงานผู้ต้องขังควรจะกำหนดเงินรางวัลออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่หนึ่งกรมราชทัณฑ์และส่วนที่สองเป็นเงินรางวัลของผู้ต้องขัง ดังต่อไปนี้กรมราชทัณฑ์ควรจ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ต้องขังที่ทำงานฝึกวิชาชีพในสถานประกอบภายนอกเรือนจำหรือรับจ้างบุคคลภายนอกมาทำในเรือนจำตามมาตรฐานค่าจ้างขั้นต่ำตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานของพื้นที่จังหวัด ณ เรือนจำตั้งอยู่ ควรแก้ไขเพิ่มเติมตามพระราชบัญญัติราชทัณฑ์พ.ศ. 2560 มีสิทธิได้รับค่าจ้างตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน กรณีปัญหาสวัสดิการของผู้ต้องขังได้รับบาดเจ็บ เจ็บป่วยหรือตายจากการทำงานภายใน หรือภายนอกเรือนจำซึ่งมีสิทธิได้รับเงินทำขวัญตามกฎกระทรวง แต่การรับเงินดังกล่าวไม่ได้แยกประเภทการทำงานภายในและภายนอกเรือนจำ ทำให้ผู้ต้องขังไม่อาจใช้สิทธิได้ตามสภาพของการทำงาน ควรแก้ไขกฎกระทรวงการรับเงินทำขวัญของผู้ต้องขังซึ่งได้รับบาดเจ็บ เจ็บป่วย หรือตาย เนื่องจากการทำงาน พ.ศ. 2563 เพื่อให้ผู้ต้องขังมีสิทธิได้รับเงินค่าทำขวัญโดยแยกประเภทการทำงานภายในและภายนอกเรือนจำให้เกิดความเหมาะสมเป็นไปตามกฎหมายแรงงาน