บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์

เพื่อศึกษาความคาดหวังในการดำเนินชีวิตภายหลังการพ้นโทษของผู้ต้องขังหญิง และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความคาดหวังในการดำเนินชีวิตภายหลังการพ้นโทษของผู้ต้องขังหญิง

วิธีการศึกษา

เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive Research) โดยศึกษาจากการใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากประชากรที่ทำการศึกษา ซึ่งกลุ่มประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ นักโทษเด็ดขาดหญิงที่มีโทษเหลือจะต้องจำตั้งแต่ 1 - 3 เดือน ในทัณฑสถานหญิงกลาง จำนวนทั้งสิ้น 185 คน สถิติที่ใช้ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ คือ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลข คณิต ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและคำนวณค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันการทดสอบค่าเอฟ เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรโดยนำเสนอผลการศึกษาวิจัย ในรูปของตารางประกอบคำบรรยาย

ผลการศึกษาพบว่า

(1.) ปัจจัยส่วนบุคคล (ข้อมูลพื้นฐาน) ผู้ต้องขังหญิงส่วนใหญ่มีอายุน้อยกว่า 25 ปีมีสถานภาพสมรสแบบอยู่ด้วยกัน แต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส จบการศึกษาชั้นประถมศึกษา ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป มีรายได้เฉลี่ยของครอบครัวต่อเดือนอยู่ในช่วง 1,000 - 3,000 บาท และ 3,001 - 5,000 บาท เป็นผู้ต้องขังขั้นกลางในความผิดคดี พ.ร.บ.ยาเสพติด/สารระเหย ระยะเวลาต้องโทษ 1 - 12 เดือน มีโทษคงเหลือจำต่อไป 3 เดือน ต้องโทษครั้งนี้เป็นครั้งแรก

(2.) การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล กับความคาดหวังในการดำเนินชีวิตภายหลังการพ้นโทษ พบว่า อายุระดับการศึกษา และรายได้เฉลี่ยของครอบครัวต่อเดือน มีความสัมพันธ์กับความคาดหวังในการดำเนินชีวิตภายหลังการพ้นโทษ กล่าวคือ ผู้ต้องขังที่มีอายุมาก กว่า 46 ปี มีความคาดหวังต่อสังคมสูงสุด ผู้ต้องขังที่มีการศึกษาระดับอนุปริญญาขึ้นไปมีความคาดหวังต่อสังคมสูงสุด และผู้ต้องขังที่มีรายได้ เฉลี่ยของครอบครัวต่อเดือนมากกว่า 7,000 บาท ขึ้นไป มีความคาดหวังต่อครอบครัวสูงสุด

(3.) การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยความสัมพันธ์ทางครอบครัว และสังคมของผู้ต้องขังก่อนและขณะต้องโทษ กับความคาดหวังในการดำเนินชีวิตภายหลังพ้นโทษ พบว่า ปัจจัยความสัมพันธ์ภายในครอบครัว ได้แก่ การได้รับการยอมรับ การได้รับการเยี่ยมและการได้รับโอกาสกลับตนเป็นคนดี และปัจจัยแวดล้อมขณะต้องโทษ ได้แก่ การได้รับการปฏิบัติในเรื่อง กฎระเบียบ การได้รับคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ และการได้รับการส่งเสริมในการฝึกวิชาชีพ มีความสัมพันธ์ทางบวกกับความคาดหวังในการดำเนินชีวิตภายหลังการพ้นโทษทั้ง 3 ด้าน คือ ความคาดหวังต่อตนเอง ความคาดหวังต่อครอบครัว และความคาดหวังต่อสังคม

ข้อเสนอแนะ

(1.) ควรส่งเสริมให้มีกิจกรรมที่เสริมสร้างความรัก ความเข้าใจ และความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้ต้องขังกับสมาชิกในครอบครัว เช่น กิจกรรมครอบครัวสัมพันธ์ ที่จัดให้แก่ผู้ต้องขังก่อนพ้นโทษ 1 เดือน

(2.) ควรจัดให้มีการแยกฝึกวิชาชีพให้แก่ผู้ต้องขังที่มีระยะเวลาต้องโทษน้อย ให้ได้รับการฝึกวิชาชีพระยะสั้น ส่วนผู้ต้องขังที่มีระยะเวลาต้องโทษนาน ให้ได้รับการฝึกวิชาชีพที่ต้องใช้เวลาในการฝึกฝนทักษะมาก

(3.) ควรเน้นการดำเนินการเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยอย่างต่อเนื่อง ควบคู่ไปกับการแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องขังและการติดตามผลการให้การสงเคราะห์ภายหลังการพันโทษ

(4.) ควรมีการประสานงานกับสื่อมวลชนในด้านต่างๆ เช่น หนังสือพิมพ์ โทรทัศน์ฯลฯ เพื่อจัดให้มีการประชาสัมพันธ์เผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบกระบวนการแก้ไขและพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขังในรูปแบบของบทความ สารคดีสั้นเพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจและทัศนคติที่ดีของสังคมต่อผู้ที่เคยต้องโทษ