การศึกษาการเพิ่มคุณค่าผู้ต้องขังและผู้พ้นโทษภายใต้แบรนด์ผลิตผลคนดี
ชื่อเรื่อง/โครงการวิจัย | โครงการศึกษาการเพิ่มคุณค่าผู้ต้องขังและผู้พ้นโทษภายใต้แบรนด์ผลิตผลคนดี |
หน่วยงาน/ผู้วิจัย | พงษ์อภินันทน์ จันกลิ่น และเสาวคนธ์ เจษฎารักษ์ |
ปีที่เผยแพร่ | 2562 |
แหล่งสืบค้น | |
หมวดหมู่หัวข้องานวิจัย | ด้านการพัฒนาผู้ต้องขัง |
ประเภท | งานวิจัย |
บทคัดย่อ วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและรูปแบบแนวทางแก้ใช้ในการเพิ่มคุณค่าผู้ต้องขังและผู้พันโทษภายใต้แบรนด์ “ผลิตผลคนดี” และเพื่อศึกษารูปแบบแนวทางที่เหมาะสม ในการสร้างการยอมรับผู้เคยต้องโทษ เพื่อให้ กรมราชทัณฑ์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปปรับใช้ต่อไป ซึ่งเป็นการวิจัยพัฒนาโดยแบ่งการดำเนินการออกเป็นสองระยะ ระยะที่หนึ่ง ดำเนินการในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 และระยะที่สอง ดำเนินการในปีงบ ประมาณ พ.ศ. 2565 วิธีการศึกษา ระยะที่หนึ่ง เป็นการศึกษาสภาพปัญหา และแนวทางในการดำเนินงาน ตามโครงการผลิตผลคนดีที่ กรมราชทัณฑ์ได้จดทะเบียนตราสัญลักษณ์ผลิตผลคนดี กับกรมทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อเป็นเครื่องหมายรับรองว่าผู้ที่ผ่านโครงการผลิตผลคนดีและได้รับเครื่องหมายรับรองเป็นผลิตผลคนดีทั้งหมดจำนวน 728 ราย โดยใช้แบบสำรวจข้อมูลมูลประกอบการสัมภาษณ์เชิงลึก “ผลิตผลคนดี” โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยญาติของผลิตผลคนดี ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่เรือนจำ ภาคสังคมและประชาชนในพื้นที่ที่ผลิตผลคนดีมีภูมิ ลำเนาภายหลังปล่อยตัวพันโทษ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มผู้ที่ผ่านโครงการผลิตผลคนดีที่ได้รับการรับรองเป็นผลิตผลคนดี มีผลในเชิงบวกมากกว่าเชิงลบต่อกลุ่มผลิตผลคนดีและผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกลุ่มผลิตผลคนดีเห็นว่าการได้รับการรับรองเป็นผลิตผลคนดี ก่อให้เกิดความรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่าแม้เคยทำผิดพลาดแต่ปรับปรุงพัฒนาตนเองจนได้รับเลือกเป็นผลิตผลคนดี ก่อให้เกิดความรู้สึกถึงความภาคภูมิใจในการเป็นผลิตผลคนดีที่มีเครื่องหมายแสดงให้สังคมเกิดความเชื่อมั่นในการเป็นคนดีรวมทั้งเป็นเครื่องหมายเตือนใจไม่ให้เกิดความคิดที่จะกลับไปกระทำผิดซ้ำ รวมทั้งมีความกล้าที่จะติดตราสัญลักษณ์ผลิตผลคนดี เนื่องจากลูกค้าที่สนับสนุนสินค้าและบริการให้กำลังใจและยินดีอุด หนุนสินค้าและบริการด้วยความยินดีและยังมีพฤติกรรมกลับมาอุดหนุนสินค้าและบริการซ้ำๆตลอดจนมีความสนใจสอบถามว่าเป็นเครื่องหมายหรือประกาศนียบัตรอะไร นอกจากนี้ผู้เกี่ยวข้องกับผลิตผลคนดีทุกกลุ่มได้แก่ ญาติภาคสังคม ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่เรือนจำ ส่วนใหญ่เห็นว่า ตราสัญลักษณ์ผลิตผลคนดีเป็นเครื่อง หมายที่มีความสำคัญในระดับมากต่อการสร้างความเชื่อมั่นของสังคมกับผู้เคยต้องโทษ จึงเห็นสมควรมอบตราสัญลักษณ์ผลิตผลคนดีเพิ่ม และต้องมีการประชาสัมพันธ์ตราสัญลักษณ์หรือประกาศนียบัตรผลิตผลคนดีให้เป็นที่รู้จักเพิ่มมากขึ้น ข้อเสนอแนะ แนวทางหนึ่งในการส่งเสริมการเพิ่มคุณค่าของผู้ต้องขังและผู้พ้นโทษ คือการยกระดับการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังตั้งแต่เข้าสู่เรือนจำด้วยการจำแนกลักษณะผู้ต้องขังในทุกขั้นตอน ตั้งแต่ขั้นตอนแรกเข้าเพื่อการควบคุม ชั้นตอนการจำแนกลักษณะเพื่อการแก้ไขพัฒนาพฤตินิสัย จำแนกลักษณะในขั้นตอนเตรียมความพร้อมก่อนปล่อย และให้มีการจัดทำแผนการปฏิบัติต่อผู้ต้องชังเป็นรายบุคคล รวมทั้งให้ยกระดับการปฏิบัติและการคัดกรองผู้ต้องขังโดยใช้แบบประเมินความเสี่ยงในการกระทำผิดซ้ำ (แบบ OA) กับผู้ต้องขังที่มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์การพิจารณาเข้ารับการรับรองเป็นผลิตผลคนดีและในขั้นตอนการส่งต่อและการส่งเสริม การประกอบอาชีพและการดำรงชีวิตภายหลังปล่อยทั้งก่อนและหลังได้รับเลือกเป็นผลิตผลคนดี ได้กำหนดแนวทางการส่งเสริม การดำเนินงานในลักษณะการทำงานแบบมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยมีผู้พ้นโทษผลิตผลคนดีเป็นศูนย์กลางเพื่อเป้าหมายเดียวกันคือกลุ่มผลิตผลคนดีสามารถอยู่ในสังคมอย่างมีคุณค่าอย่างยั่งยืนด้วยการมีอาชีพที่มันคง มีรายได้เพียงพอสำหรับเลี้ยงตนเองและครอบครัว มีความสามารถเข้าร่วมเป็นสมาชิกของชุมชน มีความเสียสละช่วยเหลือประโยชน์ส่วนรวม มีความภาคภูมิใจในการเป็นสมาชิกที่ดีของสังคมผลการทดลองดำเนินการตามรูปแบบแนวทางการเพิ่มคุณค่าผู้ต้องขังและผู้พ้นโทษ พบว่า การจัดอบรมให้ความรู้และให้คำแนะนำเพิ่มเติมในการปรประกอบอาชีพเป็นสิ่งจำเป็น และการประสาน ความร่วมมือกับภาคเอกชน ภาคสังคมในการเปิดพื้นที่และให้โอกาสในการประกอบอาชีพซึ่งจะช่วยให้ส่งเสริมการประกอบอาชีพและสร้างโอกาสให้กับผู้พันโทษ นอกจากนี้ พบว่า หน่วยงานภาครัฐ ภาคสังคมหลายหน่วยงานที่มีบทบาท หน้าที่ในการส่งเสริมการเพิ่มคุณค่าให้กับผู้พ้นโทษกลุ่มผลิตผลคนดีเช่นกรมการพัฒนาชุมชนกรมการค้าภายในเป็นต้น กรมราชทัณฑ์ยังขาดการประสานความร่วมมือและผู้พ้นโทษกลุ่มผลิตผลคนดี ยังเข้าไม่ถึงบริการของหน่วยงานดังกล่าว หรือยังไม่ทราบช่องทางในการเข้าถึงบริการ เช่นการยกระดับเป็นสินค้าติดดาวของโอทอบชุมชน การเปิดช่องทางจำหน่ายสินค้าและบริการของผลิตผลคนดีผ่านช่องทางสื่อสารอินเตอร์เน็ตฯลฯ |
