บทสรุปผู้บริหาร เส้นทางสู่เรือนจำ การจำคุก และการกลับคืนสู่สังคมของผู้ต้องขังหญิง : การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความจำเป็น ความท้าท้าย และความสำเร็จของผู้หญิงที่ต้องโทษจำคุกในฐานความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดและการกลับสู้สังคมในประเทศ
ชื่อเรื่อง/โครงการวิจัย | บทสรุปผู้บริหาร เส้นทางสู่เรือนจำ การจำคุก และการกลับคืนสู่สังคมของผู้ต้องขังหญิง : การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความจำเป็น ความท้าท้าย และความสำเร็จของผู้หญิงที่ต้องโทษจำคุกในฐานความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดและการกลับสู้สังคมในประเทศ |
หน่วยงาน/ผู้วิจัย | สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย และสถาบันอาชญาวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยกริฟฟิธ ประเทศออสเตรเลีย |
ปีที่เผยแพร่ | 2564 |
แหล่งสืบค้น | |
หมวดหมู่หัวข้องานวิจัย | ด้านการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง |
ประเภท | เอกสารทางวิชาการ |
บทคัดย่อ | |
วัตถุประสงค์ เพื่อทำความเข้าใจ เส้นทางการเข้าสู่เรือนจำของผู้หญิงและศึกษาประสบการณ์ของผู้ต้องขังหญิงในช่วงก่อนจำคุก ระหว่างจำคุก และหลังพ้นโทษ เพื่อวิเคราะห์ความต้องการ ความท้าทาย และปัจจัยความสำเร็จในการกลับคืนสู่สังคมและเพื่อเติมเต็มช่องว่างองค์ความรู้เกี่ยวกับการกลับคืนสู่สังคมของผู้ต้องขังหญิงในประเทศไทย วิธีการศึกษาวิจัย ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) และการสนทนากลุ่ม (Focus group) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ต้องขังหญิง จำนวน 75 คน จากเรือนจำ 3 แห่ง เจ้าหน้าที่เรือนจำ จำนวน 16 คน และผู้พ้นโทษหญิง จำนวน 5 คน โดยเนื้อหาการศึกษา ได้แก่ ประวัติชีวิต การกระทำความผิด และการจำคุก ประสบการณ์ในเรือนจำ การเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยการกลับคืนสู่สังคม ผลการศึกษาวิจัยพบว่า เส้นทางสู่การกระทำความผิด ผู้ต้องขังหญิงส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับคดียาเสพติด (ประมาณ 84%) ปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การกระทำความผิด ได้แก่ ความยากจน และการเป็นคนชายขอบทางเศรษฐกิจ ภาระดูแลครอบครัว (ส่วนใหญ่มีบุตร) การใช้สารเสพติด (ประมาณ 85% เคยใช้หรือเสพติด) การคบหาคู่รักหรือเพื่อนที่มีพฤติกรรมเบี่ยงเบน ประสบการณ์ความรุนแรงในชีวิตวัยเด็ก (44%) และวัยผู้ใหญ่ (40%) ประสบการณ์ในเรือนจำ ด้านบวก : เป็นโอกาสหยุดใช้ยาเสพติด ได้ทบทวนชีวิต และพัฒนาตนเอง ได้รับการสนับสนุนจากเจ้าหน้าที่และเพื่อนผู้ต้องขัง และได้รับการศึกษาและฝึกอาชีพ ด้านลบ : ปัญหาผู้ต้องขังล้นเรือนจำ การเข้าถึงทรัพยากรจำกัด ความเครียดจากการแยกจากครอบครัว และขาดการติดต่อจากบุคคลอันเป็นที่รัก (67%) การกลับคืนสู่สังคม ผู้หญิงมีอัตราการกระทำผิดซ้ำต่ำกว่าผู้ชาย ปัจจัยที่ช่วยให้กลับคืนสู่สังคมสำเร็จ ได้แก่ การสนับสนุนจากครอบครัว การมีงานทำ การเลิกใช้สารเสพติด การเตรียมความพร้อมก่อนปล่อย และอุปสรรคสำคัญ ได้แก่ ปัญหาเศรษฐกิจ การตีตราทางสังคม การขาดการสนับสนุนต่อเนื่องหลังพ้นโทษ ข้อเสนอแนะจากการวิจัย ด้านนโยบายและระบบราชทัณฑ์ พัฒนาแนวทาง ที่คำนึงถึงเพศภาวะ (gender-responsive) เน้นการดูแลแบบ เข้าใจบาดแผลทางจิตใจ (trauma-informed care) และลดปัญหาผู้ต้องขังล้นเรือนจำ ด้านการฟื้นฟูผู้ต้องขัง จัดโปรแกรมที่ตอบโจทย์สาเหตุของปัญหา เช่น การบำบัดยาเสพติด สุขภาพจิต การเยียวยาความรุนแรง และส่งเสริมการศึกษาและฝึกอาชีพ การเตรียมความพร้อมก่อนปล่อย ต้องมีแผนเตรียมความพร้อมรายบุคคล เชื่อมโยงกับหน่วยงานภายนอกก่อนปล่อยตัว การสนับสนุนหลังพ้นโทษ จัดระบบติดตามและดูแลต่อเนื่อง (aftercare) สนับสนุนด้านงาน อาชีพ และที่อยู่อาศัยเสริมสร้างความสัมพันธ์กับครอบครัว สรุปภาพรวม งานวิจัยชี้ให้เห็นว่า การกระทำความผิดของผู้ต้องขังหญิงไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว แต่เป็นผลจากโครงสร้างทางสังคม เศรษฐกิจ และประสบการณ์ชีวิต โดยเฉพาะความรุนแรงและการใช้สารเสพติด ดังนั้น การแก้ไขปัญหาจึงต้องใช้แนวทางแบบองค์รวม ตั้งแต่ก่อนจำคุก ระหว่างจำคุก และหลังพ้นโทษ เพื่อให้การกลับคืนสู่สังคมเป็นไปอย่างยั่งยืน | |
